TÉARMAÍ STAIRE N-Z (agus ACHTANNA)

 

Napoleonic code   cód m1 Napoléon

narrative s   insint f2

nation s   náisiún m1

national a   náisiúnta a

National Assembly   Comhthionól m1 Náisiúnta

National Board of Education, the   an Bord m1 Náisiúnta Oideachais

National Convention   Comhdháil f3 Náisiúnta

national economy   geilleagar m1 náisiúnta

National Guard   An Garda m4 Náisiúnta

National Industrial and Economic Council   Comhairle f4 Eacnamaíoch Thionsclaíoch Náisiúnta

National Insurance Scheme   Scéim f2 Árachais Náisiúnta

National League, the   an Léig f2 Náisiúnta

National Museum of Ireland   Ard-Mhúsaem m1 na hÉireann

National Socialist   Sóisialaí m4 Náisiúnach

National Syndicalist Youth Movement, the   Óg-Ghluaiseacht f3  Náisiúnta Shindeacáiteach

National Union of Dockers   Aontas m1 Náisiúnta na nDugairí

National Union of Seamen   Aontas m1 Náisiúnta na Mairnéalach

nationalism s   náisiúnachas m1

nationalist s   náisiúnaí m4

nationalist a   náisiúnach a

nationalist minority   mionlach m1 náisiúnach

Nationalist Volunteers, the   Na hÓglaigh mpl Náisiúnta

NATO (North Atlantic Treaty Organisation)   ECAT (Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh)

natural history   stair f2 an dúlra

Natural History Museum   Músaem Stair an Dúlra

naval base   bunáit f2 chabhlaigh

naval warfare   cogaíocht f3 ar muir

nave s (of church)   corp m1 na heaglaise

navigation s   loingseoireacht f3

navigator s   loingseoir m3

navy s   cabhlach m1, mórchabhlach m1

Nazi s   Naitsí m4

Nazi a   Naitsíoch a

Nazism s   Naitsíochas m1

Nazi-Soviet Pact, the   an Comhaontú m Naitsí-Shóivéadach

Nazi swastikas   svaisticí f4 Naitsíocha

negotiations spl   idirbheartaíocht f3, caibidlíocht f3

neo- pref   nua- pref

Neo-Romanticism s   Nua-Rómánsaíocht f3

Nestorian a   Neastórach a

Nestorian Christians   Críostaithe mpl Neastóracha

neutral a   neodrach a

neutral dates   dátaí mpl neodracha

neutrality s   neodracht f3, neodrachas m1

New Deal, the (Amer.)   an Beartas m1 Nua

New Departure, the (Ir.)   an Tionscnamh m1 Nua

New Dominions (= Xinjiang)   na Tiarnais mpl Nua

New English (Ir.)   na Nua-Ghaill mpl

New Kingdom, the (Ancient Egypt)   an Nua-Ríocht f3

New Model Army, the (Eng.)   an Modh-Arm m1 Nua

news item   mír f2 nuachta

New Stone Age, the   an Nua-Chlochaois f2

New World   an Domhan m1 Nua

N.H. Sukhanov   N.H. Sukhanov

nihilism s   nihileachas m1

nihilist s   nihilí m4

Nine Power Pact, the   Comhaontú m na Naoi gCumhacht

Nine Years' War, the   An Cogadh m1 Naoi mBliana

nobility, the s   na huaisle mpl

no man's land   idirthalamh m1

no man's land (in First World War)   latrach m1 an áir

no man's land (legally disputed)   talamh m1 eadrána

nominalism s   ainmníochas m1

non-aggression s   neamhionsaitheacht f3

non-aggression a   neamhionsaitheach a

non-belligerent a   neamhchogaíoch a

non-conformist s   neamhaontach m1

non-denominational a   neamhshainchreidmheach a

No Rent Manifesto   Fógra m4 Diúltaithe Cíosa

Norman s   Normannach m1

Norman a   Normanach a

Norman conquest of England   concas m1 na Normannach ar Shasana

North Atlantic Treaty Organisation, the   Eagraíocht f3 Chonradh an Atlantaigh Thuaidh

North German Confederation, the   Cónaidhm f2 Thuaisceart na Gearmáine

Northern Ireland Civil Rights Association   Cumann m1 Chearta Sibhialta Thuaisceart Éireann

North-West Passage, the   An Bealach m1 Siar ó Thuaidh

nuclear physicist   fisiceoir m3 núicléach

nun s   bean f rialta

nuncio s   nuinteas m1

Nuremberg Laws   Dlíthe mpl Nurnberg

 

O

 

Oakboys spl   Oakboys mpl

oath s   mionn m3

oath of abjuration   mionn m3 séanta

Oath of Allegiance   An Mionn m3 Dilseachta

oath of homage   mionn m3 umhlóide

Oath of Supremacy   An Mionn m3 Ceannais

obsolete a   as feidhm, i léig

obstacle s   constaic f2

obstruction s (in parliament)   bacainníocht f3

occupation s (of country, etc.)   forghabháil f3

occupied territory   críoch f2 faoi fhorghabháil

occupy v (country, etc.)   forghabh v

October Revolution, the   Réabhlóid f2 Dheireadh Fómhair

oecumenical a   éacúiméineach a

OEEC (Organisation for European Economic Co-operation)   ECEE (An eagraíocht um Chomhar Eacnamaíochta san Eoraip)

offence s   coir f2, cion m3

offensive s   ionsaí m (gs -aithe)

office s   oifig f2

Office of Arms, the   Oifig f2 na nArmas

official s   feidhmeannach m1

oil weapon   ola f4 mar arm

Old English, the   na Sean-Ghaill mpl

oligarchy s   olagarcacht f3

On the Revolution of the Heavenly Spheres   I dtaobh Imrothlú m na Sféar Neimhe

one man one vote   vóta m4 amháin an duine

open-field strip farming   feirmeoireacht f3 straidhpeanna oscailte

open-field system   córas m1 na bpáirceanna neamhfhálaithe

operation s (Mil.)   oibríocht f3

Opium War (Chin.)   Cogadh m1 an Óipiam

oppose v   cuir v in aghaidh, cuir v in éadan, cuir v i gcoinne

opposition s (in general)   cur m in aghaidh, cur m in éadan, cur m i gcoinne

opposition s (Pol.)   freasúra m4

oppression s   anfhorlann m1

Orangeism s   Oráisteachas m1

Orange lodge   lóiste m4 Oráisteach

Orangeman s   Oráisteach m1

Orange Order, the   An tOrd m1 Oráisteach

Oratorian s   Oratórach m1

ordeal s   oirdéal m1

Orde's Commercial Proposals   Moltaí mpl Tráchtála Orde

Ordinances of St. Cloud   Orduithe mpl St. Cloud

Ordnance Survey   Suirbhéireacht f3 Ordanáis

organisation s   eagraíocht f3, eagrú m (gs -raithe)

Organisation of European Economic Co-Operation, the   An Eagraíocht f3 um Chomhar Eacnamaíochta san Eoraip

organise v   eagraigh v

origin s   bunús m1

Orthodox Church, the   An Eaglais f2 Cheartchreidmheach

Oslo accords   comhaontuithe mpl Osló

ostracise v   dúdhiúltaigh v

Ottawa Conference, the   Comhdháil f3 Ottawa

Ottoman s   Otamánach m1

Ottoman a   Otamánach a

outbreak s (of disease)   briseadh m amach

outbreak s (of war, hostilities)   tús m1 troda

outcome s   toradh m1

outdoor relief   fóirithint f2 bhaile

outer bailey   bábhún m1 lasmuigh

outfield s   cianpháirc f2

outlaw s   eisreachtaí m4

outlaw a   eisreachtach a

outlaw v   eisreachtaigh v

outline plan   sracphlean m4

overall outline   éirim f2 ghinearálta

overlord s   ardtiarna m4

 

P

 

pacification s   síothú m (gs -thaithe)

Pacification of Ghent, the   Síothú m Ghent

pacifist s   síochánaí m4

pacivism s   síochánachas m1

pact s   comhaontú m (gs -taithe)

Palatine s   Palaitíneach m1

Palatine a   Palaitíneach a

Pale, the   An Pháil f2

Palestine Authority   Údarás m1 na Palaistíne

Palestine National Authority   Údarás m1 Náisiúnta na Palaistíne

palisade s   sonnach m1, pailis f2

Pan-Slavism s   Pan-Slavachas m1

pantheism s   paindiachas m1

pantheist s   paindiach m1

papacy, the s   an phápacht f3

papal a   de chuid an Phápa, pápach a

Papal Nuncio   Nuinteas m1 an Phápa

papist s   pápaire m4

Pardon of Maynooth, the   Pardún m1 Mhaigh Nuad

parish s   paróiste m4

parliament s   parlaimint f2

parliamentarian s   parlaiminteoir m3

parliamentary a   parlaiminteach a

Parliamentary papers (Hist.)   páipéir mpl Pharlaiminte

Parnellite s   Parnellíteach m1; duine de lucht leanúna Parnell

partial a   claonta a

participation s   rannpháirtíocht f3

Particularism s   Sainchúiseachas m1

partition s   críochdheighilt f2

party s   páirtí m4

Party Congress   Comhdháil f3 an Pháirtí

Paschal Fire   Tine f4 na Cásca

pass v (act of Parliament)   rith v

passive resistance   frithbheartaíocht f3 shíochánta

passivist s   frithbheartaí m4 síochánta

password s   focal m1 faire

past, the   am m3 atá thart, an t-am m3 a chuaigh thart

patriarch s   patrarc m4

patriarchal a   patrarcach a

patrician s   paitríoch m1

patrician a   paitríoch a

patriot s   tírghráthóir m3

Patriot Parliament, the   An Pharlaimint f2 Thírghrách

Patriot Party, the   Páirtí m4 na dTírghráthóirí

patron s   pátrún m1

patron s (saint)   éarlamh m1

patronage s   pátrúnacht f3 under the patronage of   faoi phátrúnacht, faoi choimirce

pattern s   patrún m1

peace s   síocháin f3

peace conference   comhdháil f3 síochána

peaceful co-existence   cómhaireachtáil f3 shíochánta

peacekeeping operation   feachtas m1 síochánaíochta

Peace of Alais   Síocháin f3 Alais

Peace of Amiens   Síocháin f3 Amiens

Peace of Augsburg   Síocháin f3 Augsburg

Peace of God, the   Síocháin f3

Peace of Karlowitz   Síocháin f3 Karlowitz

Peace of Lubeck   Síocháin f3 Lubeck

Peace of Prague   Síocháin f3 Phrág

Peace of Utrecht   Síocháin f3 Utrecht

peasant s   tuathánach m1

peasantry s   tuathánaigh mpl

Peasants' Revolt, the   Éirí m4 Amach na dTuathánach

Peep o' Day Boys   Peep o' Day Boys

peer s   piara m4

Peers Spiritual   Piaraí mpl Eaglasta

Peers Temporal   Piaraí mpl Tuata

Peking Man (Chin.)   Duine m4 Phéicing

penal cross   cros f2 ó aimsir na bpéindlíthe

Penal Laws, the   Na Péindlíthe mpl

penal servitude   pianseirbhís f2

Peninsular War, the   Cogadh m1 na Leithinse

people s (in general)   (na) daoine mpl, (an) pobal m1

people s (of parish, country, etc.)   pobal m1, muintir f2

people s (race, nation etc.)   cine m4, náisiún m1

people s (tribe)   treibh f2

People's Front, the   an Daon-Fhronta m4

People's Republic   Daon-Phoblacht f3

Perestroika s   peireastráice m4

persecute v   déan v géarleanúint

persecution s   géarleanúint f (gs -úna)

Persian Royal Route   Bealach m1 Ríoga na Peirse

personalities spl (historical)   daoine mpl mór le rá

pestilence s   plá f4

petit bourgeois (fr)   leath-mheánaicme f4

petit bourgeois (fr)   leath-mheánaicmeach a

petition s   achainí f4

Petition of Rights   Achainí f4 um Chearta

petty sessions   cúirt f2 ghearr

phalanx s   falang m1

philanthropist s   daonchara m (gs -ad, pl cairde)

philosophy s   fealsúnacht f3

Phoenix Club, the   Club m4 an Fhéinics

Phoenix Society, the   Cumann m1 an Fhéinics

Phoney War, the   An Cogadh m1 Bréige

photograph s   grianghraf m1

physical force movement   gluaiseacht f3 na láimhe láidre

Pict s   Cruithneach m1

Pict a   Cruithneach a

Pierce FitzOge Butler   Piaras Óg de Buitléir

Piers Óg de Buitléir   Piaras Óg de Buitléir

pike s   píce m4

pilgrim s   oilithreach m1

pilgrimage s   oilithreacht f3

Pilgrimage of Grace   Oilithreacht f3 an Ghrásta

Pilgrim Fathers, the   na Pilgrim Fathers

pioneer s   ceannródaí m4, téisclimí m4

pipe roll   píobrolla m4

pirate s   foghlaí m4 mara

pitched battle   cath m3 cóirithe

placeman s (Ir.)   áitíneach m1

plague s   plá f4

plan s   plean m4

Plan of Campaign, the   an Plean m4 Beartaíochta

plant v (colony, etc.)   plandáil v

plantation s   plandáil f3

plantation castle   caisleán m1 plandála

planter s   plandálaí m4

plated a   plátáilte a

plated armour   armúr m1 plátáilte

plebeian s   pleibeach m1

plebeian a   pleibeach a

pleibiscite s   pobalbhreith f2

plenipotentiary a   lánchumhachtach a

PLO (Palestinian Liberation Organisation)   Eagraíocht f3 Shaoirse na Palaistíne, PLO

plot s   comhcheilg f2, plota m4

ploughland s (measure of land)   seisreach f2 (gs -rí)

pocket borough   buirg f2 phóca

pogrom s   pogram m1

pointed arch   áirse f4 rinneach

policy s   beartas m1, polasaí m4

policy of appeasement   beartas m1 géillte síthe

policy of economic self-sufficiency   beartas m1 neamhthuilleamaí eacnamaíoch

political a   polaitiúil a

political career   gníomhréim f2 pholaitiúil

politics spl   polaitíocht f3

poll-tax s   airgead m1 ceann

pontificate s   pápaireacht f3

Poole Collection   Cnuasach m1 Poole

Poor Law   Dlí m4 na mBocht

Poor Law Guardians   Bardaigh mpl Dhlí na mBocht

Poor Law Reform   Leasú m Dhlí na mBocht

Poor Law Union   Aontas m1 Dhlí na mBocht

poor relief   fóirithint f2 na mbocht

Popish Plot, the   An Chomhcheilg f2 Phápánach

Popular Front, the   Fronta m4 an Phobail

popular front for the liberation of Palestine   fronta m4 pobail i gcomhair shaoirse na Palaistíne

population s   daonra m4

portcullis s   geata m4 crochta

poster s   postaer m1

post-feudal a   iarfheodach a

posthole s   lorg m1 cuaille

post-house s (for horses)   eachlann f2 phoist

potato blight   dúchan m1 na bprátaí

Potsdam Conference, the   Comhdháil f3 Potsdam

power s   cumhacht f3

power loom   seol m1 cumhachta

Power Sharing Executive   Coiste m4 Feidhmiúcháin Comhchumhachta

Poyning's Act   Acht m3 Poynings

Poyning's Law   Dlí m4 Poynings

practicable a   indéanta a

practical a   praiticiúil a

Praetorian Guard   Garda m4 Praetóireach

pragmatic a   pragmatach a

pragmatic sanction   réimreacht m3 phragmatach

precedent s   fasach m1

pre-Christian Ireland   Éire f Réamh-Chríostaí, Éire f roimh theacht na Críostaíochta

predestination s   réamhchinniúint f3 (gs -úna)

predestine v   réamhchinn v

prehistorical times   an aimsir f2 réamhstairiúil

prejudice s   claontacht f3

prerogative s   sainchumas m1

presbyter s   preispitéir m3

Presbyterian s   Preispitéireach m1

Presbyterian a   Preispitéireach a

presbytery s (body of people)   cúirt f2 phreispitéireach

presbytery s (Ecc.)   sanctóir m3

presbytery s (residence)   cléirtheach m (gs -thí, pl -thithe) 

Presentation Sisters   Siúracha fpl na Toirbhearta

preservation s (of heritage, etc.)   caomhnú m (gs -naithe)

president s   uachtarán m1

press-gang s   buíon f2 phreasála

prestige s   gradam m1

pretender s (to throne)   éilitheoir m3

primary source   foinse f4 phríomha

Primitive Methodists   Na Meitidistigh mpl Athbhunaidh

primogeniture s   céad-ghinteacht f3, ceart m1 céad-ghinteachta

principality s   prionsacht f3

printing s   clódóireacht f3

printing press   clóphreas m3

privilege s   pribhléid f2

Privy Council   An Ríchomhairle f4

proclamation s   forógra m4

pro-consul s   leaschonsal m1

proctor s   prócadóir m3

program(me) s   clár m1

progress s   dul m3 chun cinn

prohibition s   cosc m1, toirmeasc m1

project s   tionscadal m1

proletariat s   prólatáireacht f3

prominence s   suntasacht f3, ardréim f2

Promised Land      , the   Tír f2 Tairngire

propaganda s   bolscaireacht f3

property s   maoin f2

property s (of possessions)   sealúchas m1

proportional representation   ionadaíocht f3 chionmhar

proposal s   moladh m (gs -lta)

proprietor s   dílseánach m1

proscribe v (outlaw)   eisreachtaigh v

proscribe v (prohibit)   toirmisc v

proscription s (of person)   eisreachtú m (gs -taithe)

proscription s (of practice, etc.)   toirmeasc m1

prosperity s   rath m3, rathúnas m1

protection s   coimirce f4, coimirciú m (gs -ithe)

protection s (Com. etc.)   cosaint f3

protectionism s (Com. etc.)   cosantachas m1

protectionist a (Com. etc.)   cosantach a

protective a   cosantach a

protector s   coimirceoir m3, cosantóir m3

protectorate s (Eng.)   an Chosantóireacht f3

protectorate s (state, country)   coimirceas m1

protest s   agóid f2

protest v   déan v agóid, agóid v

Protestant s   Protastúnach m1

Protestantism s   Protastúnachas m1

Protestant League, the   An Léig f2 Phrotastúnach

Protestant Reformation, the   An Reifirméisean m1 Protastúnach

protestor s   agóideoir m3

Pro-Treaty a (Ir.)   ar thaobh m1 an Chonartha

province s   cúige m4

province s (Ecc., Rom.Hist.)   proibhinse f4

provincial council   comhairle f4 cúige

provincial council (Ecc.)   comhairle f4 proibhinse

provision s (of act, treaty etc.)   foráil f3

provision v   foráil v

provisional a   sealadach a

provisional government   rialtas m1 sealadach

Public Safety Bill, the   An Bille m4 Cosanta Poiblí

Punic Wars, the   Na Cogaí mpl Púnacha

puppet government   rialtas m1 soip

purge s   purgú m (gs -aithe)

purge v   purgaigh v

Puritan s   Piúratánach m1

Puritan a   Piúratánach a

 

Q

 

quadrangle s   cearnóg f2

quadrant s   ceathramhán m1

Quadruple Alliance, the   Comhaontas m1 na gCeithre Chumhacht

quaestor s   caestóir m3

Quaker s   Ball m1 de Chumann na gCairde

Quakers, the spl   Cumann m1 na gCairde, na Caecair mpl

quartering s   cur m1 ar ceathrúin

quartering s (Ir.)   coinmheadh m1

quarter sessions   ceathrúsheisiúin mpl

queen s   banríon f3

Queen's Colleges   Coláistí mpl na Ríona

Quirinal s   Cuireanál m1

quit rent   cíos m3 cúiteach

Quit Rent Office   Oifig f2 an Chíosa Chúitigh

 

R

 

Races of Castlebar, the   Rásaí mpl Chaisleán an Bharraigh

rack rent   ainchíos m3

radical s   radacach m1

radio broadcasts   craoltaí raidió

rampart s   múr m1 cosanta

raparee s   ropaire m4

rationalism s   réasúnachas m1

rationalist s   réasúnaí m4

rebel s   reibiliúnaí m4

rebel a   reibiliúnach a

rebellion s   reibiliún m1, éirí m4 amach

recall v (person)   athghairm f2

recant v   séan v

reconquer v   athghabh v

reconquest s   athghabháil f3

reconstruct v (the past, etc.)   athchruthaigh v

reconstruction s   atógáil f3

reconstruction s (Amer.)   f4 na hAtógála

recovery s (Mil.)   téarnamh m1

recusant s   séantaí m4

Red Terror, the   An Sceimhle m4 Dearg

refectory s   proinnteach m (gs -tí)

referendum s   reifreann m1

reform s   leasú m (gs -saithe), leasúchán m1

reform v   leasaigh v

Reformation, the   an Reifirméisean m1

Reform Bill   Bille m4 Leasúcháin

reformer s   leasaitheoir m3

reforming policy   beartas m1 leasúcháin

refugee s   teifeach m1

regency s   leasríocht f3

regent s   leasrí m4

regime s   riailréim f2

regiment s   reisimint f2

Registry of Deeds   Clárlann f2 na nGníomhas

Regular s (Ir.)   Rialtach m1

regular clergy   an chléir f2 rialta

reign s   réimeas m1

Reign of Terror, the (Fr.)   f4 an Uafáis

Reinsurance Treaty, the   An Conradh m Athárachais

relations spl (between people, states etc.)   caidreamh m1

relief s   faoiseamh m1, fóirithint f2

religion s   reiligiún m1

religious a   reiligiúnach a

religious organisation   eagraíocht f3 reiligiúnda

religious struggle   coinbhlíocht f3 reiligiún

religious toleration   caoinfhulaingt f reiligiún

remains spl   iarsmaí mpl

remonstrance s   gearán m1

removal s   aistriú m (gs -rithe)

Renaissance s   Renaissance m4

Renaissance, the   An Renaissance, An Athbheochan f3

Renaissance man   fear m1 an Renaissance [más gá, ach b’fhearr teacht timpeall air san aistriúchán]

renegade s   tréigtheoir m3

renegade s (Ecc.)   séantóir m3

rent s   cíos m3

renunciation s   diúltú m (gs -taithe)

reparation s   cúiteamh m1

Reparations Commission   Coimisiún m1 Cúitimh

repeal s   aisghairm f2

repeal s (Ir.)   Reipéil m4, Aisghairm f2 an Aontais

Repeal of Corn Laws   Aisghairm f2 Dhlíthe an Arbhair

Repeal Rent   Cíos m3 an Reipéil

represent v   déan v ionadaíocht, ionadaigh v

representation s   ionadaíocht f3

representative body   comhlacht m3 ionadaíochta

reprieve s   spásas m1

reprieve s (Jur.)   imalartú m (gs -taithe)

reprieve v   tabhair v spásas

reprieve v (Jur.)   imalartaigh v

reprisals spl   bearta mpl díoltais

republic s   poblacht f3

republican s   poblachtach m1

republican a   poblachtach a

Republican Executive, the   Coiste m4 Feidhmiúcháin na Poblachta

republicanism s   poblachtachas m1

repudiate v   séan v

requisition s   foréileamh m1

rescript s   athscript f2

resident magistrate   giúistís f2 cónaitheach

resign v   éirigh v as

resignation s   éirí m4 as

resistance s   frithbheartaíocht f3

Resistance and Liberation Day   m na Frithbheartaíochta agus na Saoirse

Resistance Movement, the   An Ghluaiseacht f3 Fhrithbheartaíochta

Resolutions of the United Irishmen   na rúin mpl a rith na hÉireannaigh Aontaithe

resource-based methodology   modheolaíocht f3 bunaithe ar fhoinsí

rest house   teach m aíochta

restoration s (of king)   athghairm f2

restrain v   srian v

restrict v   teorannaigh v

restriction s (trade)   srianadh m (gs -nta)

resurgence s   athéirí m4

resurgent a   athéiríoch a

retire v (Mil.)   cúlaigh v

revenue s   ioncam m1, teacht m3 isteach, fáltas m1

reversal s (of sentence, decree, etc.)   freaschur m1

revise v   athbhreithnigh v

revisionism s   athbhreithniúchas m1

revisionist s   athbhreithniúchóir m3

revival s   athbheochan f3

revival s (Ir.)   téarnamh m1

revocation s   aisghairm f2

revolt s   éirí m4 amach

revolution s   réabhlóid f2

revolutionary s   réabhlóidí m4

revolutionary a   réabhlóideach a

revolutionary tribunal   cúirt f2 réabhlóide

revolutionism s   réabhlóideachas m1

Ribbonmen spl   Ribínigh spl, Ribbonmen spl

right s   ceart m1

right, the s (Pol.)   an eite f4 dheas

rightist s   deasach m1

right of veto   ceart m1 crosta

rights of man   cearta mpl an duine, cearta mpl daonna

right to national self-determination   ceart m1 féinchinntiúcháinnáisiúnta

ring fort   ráth m3, lios m3

riot s   círéib f2

rising s   éirí m4 amach

rite s   deasghnáth m3

ritual s   deasghnáth m3

ritual a   deasghnáthach a

rivalry s   iomaíocht f3

Roaring Twenties, the   Na Fichidí fpl Scairteacha

Robespierre the Incorruptible   Robespierre m4 Dochlaonta

Rockites spl   Rockites mpl

rogue Arab states   stáit mpl Arabacha bhradacha

role s   páirt f2, ról m1, cion m4 feidhme

role of women   ról m1 na mban

roll s (document)   rolla m4

Roman Empire   Impireacht f3 na Róimhe

Romanesque a   Rómhánúil a

romantic s   rómánsaí m4

romantic a   rómánsach a

romanticism s   rómánsaíocht f3

romanticism s (of movement)   rómánsachas m1

Rome-Berlin Axis, the   Ais f2 Róimh-Bheirlín, an

 roof box   bosca m4 dín

Roof of The World   Na Sléibhte mpl is Airde ar Domhan

rotten borough   buirg f2 bhánaithe

Roundheads spl   Maolchinn mpl

round tower   cloigtheach m (gs -thí)

rowler s   rabhlaer m3

royal a   ríoga a

royal charter   cairt f2 ríoga

royal city   cathair f ríoga

royal council   comhairle f4 ríoga

royal decree   ordú m an rí

Royal Dublin Society, the   Cumann m1 Ríoga Bhaile Átha Cliath

Royal Irish Academy and the Royal Dublin Society Joint Committee on Historical Instruments,

The   Comhchoiste m4 Acadamh Ríoga na hÉireann agus Chumann Ríoga Bhaile Átha Cliath um Uirlisí

Stairiúla

Royal Irish Constabulary, the   Constáblacht m4 Ríoga na hÉireann

royalism s   ríogachas m1

royalist a   ríogaí a

Royal Navy, the   an Cabhlach m1 Ríoga

royal revenue   ioncam m1 an rí

rubbish pit (in archaeological site)   clais f2 dramhaíle

ruins spl (of buildings)   fothracha mpl

rule s   riail f (gs -alach)

Rule of St. Benedict   Riail f5 San Beinidict

ruler s   rialtóir m3

ruler s (Early Ir.)   flaith m3, rí m4

rundale s   rondáil f3

Russian Revolution, the   Réabhlóid f2 na Rúise

Russian Zone   Crios m3 Rúiseach

Russo-Japanese War, the   An Cogadh m1 Rúis-Seapánach

 

S

 

sabotage s   sabaitéireacht f3

saboteur s   sabaitéir m3

safeguard s   coimirce f4

safeguard s (in treaty etc.)   comha f4

safeguard v   cumhdaigh v

Saint Brendan's voyage   iomramh m1 Bhréanainn

Saladin s   Saladan m1

Salic Law   Dlí m4 Saileach

sanction s (Com.)   smachtbhanna m4

sanction s (pragmatic)   réimreacht m3

sanctuary s   tearmann m1

sanctuary s (Ecc.)   sanctóir m3

sans-culotte s   sans-culotte m4 (pl sans-culottes)

Sasanian a   Sasánach a

Sasanian Empire   an Impireacht f3 Shasánach

Sasanians spl (tribe)   na Sasánaigh mpl

 saturation bombing   bratbhuamáil f3

sceptic s   sceipteach m1

sceptre s   ríshlat f2

schism s   siosma m4

Schmalkaldic League, the   Léig f2 Schmalkalden

scholar s   scoláire m4

scholastic s   scolaí m4

scholastic a   scolaíoch a

scholasticism s   scolaíochas m1

scholastic theology   diagacht f3 scolaíoch

School of Athens   Scoil f2 na hAithine

Scientific Revolution, the   An Réabhlóid f2 Eolaíoch

scientist s   eolaí m4

Scramble for Africa, the   an Sciobadh m ar an Afraic

sculpture s   dealbhóireacht f3

SDLP   Páirtí m4 Sóisialach Daonlathach an  Lucht Oibre

Sea Fencibles   Sea Fencibles

sea power (of country)   cumhacht f3 ar muir

sea routes   bealaí mpl farraige

secede v   scar v le, dealaigh v ó

seceder s   scarthóir m3, dealaitheoir m3

secession s   scaradh m (gs -rtha), dealú m (gs -laithe)

secessionist s   scaradóir m3, dealaitheoir m3

Second Catholic Reformation, the   An Dara Reifirméisean m1 Caitliceach

Second International, the   An Dara a hIdirnáisiúntas

secretariat s   rúnaíocht f3

secretary of state   rúnaí m4 stáit

secret oathbound society   cumann m1 rúnda faoi mhionn

sect s   seict f2

sectarian s   seicteach m1

sectarian a   seicteach a

section s (in law, act etc.)   alt m1

sectors spl   ceantair mpl

secular a   saolta a

secular clergy   an ghnáthchléir f2

secularise v (of land etc.)   dí-eaglaisigh v

secularise v (of person)   tuathaigh v

security s   slándáil f3

Security Council, the (UN)   An Chomhairle f4 Shlándála

security zone   crios m3 slándála

sedition s   ceannairc f2

selective protection   cosaint f3 roghnach

self-government s   féinriail f (gs -alach), féinrialtas m1

Seljuk s   Seilsiúc m1

Seljuk Turks   Turcaigh mpl Sheilsiúic

senate s   seanad m1

senator s   seanadóir m3

sentry s   fairtheoir m3

separatist s   scarúnaí m4

Serb s   Seirbiach m1

Serbian a   Seirbiach a

serf s   seirfeach m1

serfdom s   seirfeachas m1

servitor s   seirbheoir m3

settle v (of dispute etc.)   socraigh v

settle v (of people, place etc.)   lonnaigh v

settle-bed s   leaba f shuíocháin

settlement s (in dispute etc.)   socraíocht f3, socrú m (gs   -raithe)

settlement s (of people etc.)   lonnaíocht f3

settler s   coilíneach m1, lonnaitheoir m3

sextant s   seiseamhán m1

Shannon Hydro-electric Scheme   Scéim f2 Hidrileictreach na Sionainne

shell keep   daingean m1 cuasach

sheriff s   sirriam m4 (pl -maí)

shire s   sír f2

shire v   sírigh v

shiring s   síriú m (gs -ithe)

shirt of mail   léine f4 mháilleach

shock tactics   beartaíocht f3 turrainge

siege s   léigear m1, imshuí m4

siege tower   túr m1 léigir

siege weapons   airm mpl léigir

silk route   bealach m1 an tsíoda

Single European Act   An Ionstraim f2 Eorpach Aonair

Sino-Japanese War   An Cogadh m1 Sín-Seapánach

Sir Henry Bagnell (Nine Years War)   Sir Henry Bagenal

site s   láithreán m1

situation s (circumstances etc.)   staid f2, cor m1

situation s (place)   suíomh m1

Six Articles, the   Na Sé hAirteagail

Sixth of George I   Sé Seoirse I, Acht an tSéú Bliain de Réimeas Sheoirse I

skirmish s   scirmis f2, coimheascar m1

Slav s   Slavach m1

Slav a   Slavach a

slave s   sclábhaí m4, daor m1, (Brehon Laws) mogh m3

slavery s   daoirse f4

slavery s (Brehon Laws)   moghsaine f4

slavery s   sclábhaíocht f3

slave trade   trádáil f3 sclábhaithe

slide (diapositive)   sleamhnán m1

Slovak s   Slóvacach m1

Slovak a   Slóvacach a

Slovene s   Slóivéanach m1

Slovene a   Slóivéanach a

slum s   sluma m4

smuggle v   smuigleáil v

smuggler s   smuigleálaí m4

snapshot maps   léarscáileanna fpl d'am na huaire

sniper s   snípéir m3

social a   sóisialta a

social benefit   leas m3 sóisialta

social change   athruithe mpl sóisialta

Social Contract, the   an Conradh m Sóisialta

social democracy   daonlathas m1 sóisialta

Social Democratic and Labour Party   Páirtí m4 Sóisialta Daonlathach Lucht Oibre

socialism s   sóisialachas m1

Socialism in one Country   An Sóisialachas m1 in aon Tír Amháin

socialist s   sóisialaí m4

socialist a   sóisialach a

social welfare   leas m3 sóisialach

society s (association) cumann m1

society s (in general)   sochaí f4

Society for the Preservation of the Irish Language, the   Cumann m1 Buan-Choimeádtha na Gaedhilge

Society of Jesus, the   Cumann m1 Íosa

Society of United Irishmen, the   Cumann m1 na nÉireannach Aontaithe

sociocultural history   stair f2 shoch-chultúrtha

Sogdian a   Sogdánach a

Sogdians spl (tribe)   Na Sogdánaigh mpl

Solemn League and Covenant, the   an Conradh m1 agus Cúnant m1 Sollúnta

Solicitor General   Aturnae m4 Ginearálta

soup kitchen s   teach m súip

sources spl (of conflict etc.)   cúiseanna fpl

sources spl (of historical information)   foinsí fpl

sources of conflict   cúiseanna fpl le coimhlint

sovereignty s   flaitheas m1, ceannas m1

soviet s (group)   sóivéid f2

soviet s (person)   sóivéadach m1

sovietism s   sóivéadachas m1

space exploration   spástaiscéalaíocht f3

Space Race   spásrás m3

Spanish Fury, the   an Cuthach m1 Spáinneach

speaker s (in parliament)   ceann m1 comhairle

special constabulary   constáblacht f3 speisialta

sphere of influence   réimse m4 tionchair

spice s   spíosra m4

spice route   bealach m1 na spíosraí

spiral design   gréas m3 bíseach

spiral staircase   staighre m4 bíse

spiritual peer   piara m4 eaglasta

split s   scoilt f2, deighilt f2

Spring & Autumn Period   Tréimhse f4 an Earraigh agus an Fhómhair

squire s   scuibhéir m3

squireen s   scuibhéirín m4, boicín m4

stage-coach s   cóiste m4 scítheanna

Stamp Act, 1765   An tAcht m3 Stampa, 1765

state s (of affairs etc.)   staid f2

state s (political entity)   stát m1

state church   eaglais f2 stáit

state city   státchathair f (gs -thrach)

statecraft s   státaireacht f3

state government   státrialtas m1

statesman s   státaire m4

statesmanship s   státaireacht f3

state-sponsored a   stát-tionscanta a

static war   cogadh m1 statach

status s   stádas m1

status symbol   comhartha m4 stádais

statute s   reacht m3

Statute Law Reform Office   Oifig f2 um Athchóiriú an Dlí Reachtúil

Statute of Catalonia, the   Reacht m3 na Catalóine

Statute of Westminster, the   Reacht m3 Westminster (Statute

Statutes of Kilkenny, the   Reachtanna mpl Chill Chainnigh

St. Canice's Cathedral   Ardeaglais f2 Naomh Cainneach

Steelboys spl   Steelboys

steward s   stíobhard m1

St. John’s gospel   soiscéal m1 Eoin

stocks spl   ceapa mpl, an ceap m1

Stone Age, the   An Chlochaois f2

storming of the Bastille   Forghabháil f3 an Bastille

Stowe Missal, the   Leabhar m1 Aifrinn Stowe

St. Patrick’s Bell Shrine   Scrín f2 Phádraig

St. Patrick’s Cathedral   Ard-Eaglais f2 Phádraig

Strabo s (Gk. historian)   Strabó m4

straits of Tiran   Caolas m1 Tiran

stratagem s   beart m1 straitéise

strategy s   straitéis f2

strike s (labour)   stailc f2

strike breaker   bristeoir m3 stailce

struggle s   coimhlint f2

subdivision of holdings   foroinnt f2 gabháltas

subdue v   smachtaigh v

subject s (person)   géillseanach m1

subject v   cuir v faoi smacht

subject state   stát m1 faoi ghéillsine

submarine s   fomhuireán m1, (F.) bád m1 faoi thoinn

submission s   géilleadh m (gs -llte)

substitute s   ionadaí m4

substitute v   malartaigh v

succession s   comharbas m1

successor s   comharba m4

suffrage s   ceart m1 vótála, vótáil f3

suffragette s   sufraigéid f2

Sulla's Proscriptions   Eisreachtuithe mpl Sulla

sultan s   sabhdán m1

Sumeria s   an tSuiméir f2

Sumerians spl   na Suiméaraigh mpl

summon v (parliament etc.)   tionóil v

Sunningdale Agreement, the   Comhaontú m Sunningdale

Superpower s   Sárchumhacht f3

suppression s   cur m1 faoi chois, (of monasteries, etc.) dúnadh m (gs -nta)

supremacy s   ceannas m1, ardcheannas m1

supreme commander   ardcheannasaí  m4

Supreme Council, the   An Ardchomhairle f4

Supreme Court, the   An Chúirt f2 Uachtarach

Supreme Executive, the   Ardchomhairle f4 Feidhmiúcháin

Supreme Governor, the   an tArdghobharnóir m3

Supreme Headquarters of Allied Powers in Europe   Príomh-Oifig f2 na gCumhachtaí Comhghuaillíocha san Eoraip

surrender s   géilleadh m (gs -llte)

Surrender and Regrant   Géilleadh m agus Athbhronnadh m

surrender at Yorktown   An Géilleadh m in Yorktown

survey s   suirbhé m4, suirbhéireacht f3

suspension s   cur m1 ar fionraí, fionraí f4

suspensory veto   cros f2 fhionraíoch

suzerainty s   ardtiarnas m1

sweatshop s   siopa m4 allais

Swinging Sixties, the   na seascaidí mpl saorálacha

syndicalist s   sindeacáiteach m1

syndicalist a   sindeacáiteach a

synod s   sionad m1

system s   córas m1

 

T

 

tactics spl   beartaíocht f3

Taiping Rebellion (Chin.)   Éirí m4 Amach Taiping

tallon iron   iarann m1 Iodálach

Tara Brooch, the   Dealg f2 na Teamhrach

tariff s   taraif f2

tariff barriers   bacainní fpl taraifí

task cards   tasc-chártaí mpl

tax s   cáin f (gs cánach)

taxation s   cánachas m1

technology s   teicneolaíocht f3

Temperance Movement   Gluaiseacht f3 in aghaidh an Ólacháin

Templar s (Mediev.)   Teamplóir m3

Temple of Jupiter   Teampall m1 Iúpatair

 temples of worship   teampaill mpl adhartha

temporal peer   piara m4 tuata

temporising s   righniú m (gs -ithe)

tenant s   tionónta m4

tenant-at-fixed-rent s   tionónta m4 ar chíos socair

tenant-at-will s   tionónta m4 ar toil

tenant farmer   feirmeoir m3 tionóntach

tenant in chief s   príomhthionónta m4

Tenant League, the   Léig f2 na dTionóntaí

tenant of good merit   tionónta m4 an dea-thuillteanais

Tenant Right League, the   Léig f2 Chearta na dTionóntaí

Tenant Right Movement, the   Gluaiseacht f3 Chearta na dTionóntaí

Ten Hours Movement, the   Gluaiseacht f3 na nDeich nUaire

Tennis Court Oath, the   Mionn m3 na Cúirte Leadóige

Tenochtitlán s   Tenochtitlán m4

tension s   teannas m1

terror s   uafás m1, sceimhle m4

terrorism s   sceimhlitheoireacht f3

terrorist s   sceimhlitheoir m3

terrorize v   sceimhligh v

Teutonic s   Teotanach m1

Teutonic a   Teotanach a

theism s   diachas m1

theocracy s   dialathas m1

theology s   diagacht f3

Third Estate, the   An Tríú a hEastát

Thirty Years War, the   An Cogadh m1 Tríocha Bliain

Thomas FitzAnthony   Tomás Mac Andáin

Thomas of Canterbury   Thomas of Canterbury

Thomism s   Tómachas m1

three field system   córas m1 na dtrí pháirc

Three Fs, the (Fair Rent, Free Sale, Fixity of Tenure)   Na Trí F-anna (Cíos Cothrom, Ceart Díol, Cinnteacht Seilbhe)

Tiger militia   mílíste m4 na dTíogar

time capsule   taisce f4 ama

time chart   cairt f2 ama

Timur the Lame (Hist.)   Timur Bacach

tithe s   deachú f (gs -chún)

tithe settlement   socrú m faoi na deachúna

Tithe War, the   Cogadh m1 na nDeachúna

title s   teideal m1

title of nobility   teideal m1 uaisleachta

tolerate v   lig v le, glac v le

toleration s (religious etc.)   caoinfhulaingt f (gs -ingthe)

toll s   dola m4

tools spl   uirlisí fpl

Tories, the (Ir.)   na Tóraithe mpl

tortoise tactic   cleas m1 an sceallbhoilg

Tory s   Tóraí m4

totalitarianism s   ollsmachtachas m1

tournament s (Mediev.)   turnaimint f2

tower house   túrtheach m (gs -thí)

town s   baile m4, baile m4 mór

townland s   baile m4 fearainn

town walls   ballaí mpl baile

trade s   trádáil f3

trade agreement   comhaontú m trádála

trade route   trádbhealach m1

trade union   ceardchumann m1

Trade Union Movement, the   Gluaiseacht f3 an Cheardchumannachais

trail booklets   rianleabhráin mpl

transplantation s   aistriú m (gs -ithe)

Transplantation to Connacht, the   an tAistriú m go Connachta

transport s   iompar m1

transportation s   cur m1 an loch amach

Transport Revolution, the   An Réabhlóid f2 sna Córais Iompair

transubstantiation s   transubstaintiú m (gs -ithe)

treason s   tréas m3

treasury s   ciste m4 an stáit, státchiste m4

treaty s   conradh m (gs conartha)

Treaty of Mellifont, the   Conradh m na Mainistreach Móire

Treaty of Rome, the   Conradh m na Róimhe

Treaty Stone, the   Cloch f2 an Chonartha

trench warfare   cogaíocht f3 trinsí

trend s   treocht f3

tribe s   treibh f2

tribunal s  binse m4

tribunal s (revolutionary)   cúirt f2

Tribunate, the (Fr.)   an Treabhannáid f2

tribune s   treabhann m1

tribute s   cíos m3

Tripartite Agreement   An Comhaontú m Tríthaobhach

Triple Alliance, the   An Comhaontas m1 Triarach

Triple Entente, the   An Entente Triarach

trireme s   tríréim f2

triumph s   caithréim f2

Triumphal Arch   Áirse f4 an Bhua

triumvirate s   triúracht f3

Trojan War, the   Cogadh m1 na Traí

truce s   sos m3 cogaidh

Truce of God   Sos m3

Truman doctrine   teagasc m1 Truman

trumpet design   gréas m3 truimpéadach

Tsar s   Sár m1

Tsarina s   Bansár m1

Tudor s   Túdarach m1

Tudor a   Túdarach a

Tudor a (in names)   Túdar m1

Turk s   Turcach m1

turnpike s   paidhc f2

turnpike road   bóthar m1 paidhce

tyranny s   tíorántacht f3

tyrant s   tíoránach m1

 

U

 

U-Boat s   U-Bhád m1, fomhuireán m1 Gearmánach

Ulster Custom, the   Gnás m1 Uladh

Ulster Plantation, the   Plandáil f3 Uladh

Ulster Provisional Government   Rialtas m1 Sealadach Uladh

Ulster Unionist   Aontachtaí m4 Ultach

Ulster Unionists, the   Aontachtaithe mpl Uladh

Ulster Unionist Council   Comhairle f4 Aontachtaithe Uladh

Ulster Volunteers, the     Óglaigh mpl Uladh

Ulster Volunteer Force, the   Óglaigh mpl Uladh

Ulster Workers' Council   Comhairle f4 Oibrithe Uladh

ultimatum s   fógra m4 deiridh

Ultramontane a   Ultramontánach a

Ultramontanist s   Ultramontánaí m4

unconditional surrender   géilleadh m gan chomha

underdeveloped a   tearcfhorbartha a

Under-Secretary s   Fo-Rúnaí m4

undertaker s (Ir.)   gealltóir m3

unification s   aontú m (gs -taithe)

Union, the (Ir.)   An tAontas m1

unionism s (Ir.)   aontachas m1

Unionist s (Ir.)   Aontachtaí m1

Unionist a (Ir.)   aontachtach a

Union of Soviet Socialist Republics (USSR)   Aontas m1 na bPoblachtaí Sóivéadacha Sóisialacha (APSS)

United Irish League, the   Léig f2 na nÉireannach Aontaithe

United Irishmen, the   na hÉireannaigh mpl Aontaithe, Cumann m1 na nÉireannach Aontaithe

United Kingdom, the   An Ríocht f3 Aontaithe

United Nations, the   Na Náisiúin mpl Aontaithe

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation (UNESCO)   Eagraíocht f3 Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe (EOECNA)

United Nations Emergency Force   Fórsa m4 Éigeandála na Náisiún Aontaithe

United Nations International Children's Emergency Fund   Ciste m4 Éigeandála Idirnáisiúnta na Náisiún Aontaithe do Pháistí, Ciste m4 Leanaí na Náisiún Aontaithe

United Nations Organisation (UNO)   Eagraíocht f3 na Náisiún Aontaithe (ENA)

United Nations Truce Supervisory Organisation   Eagras m1 na Náisiún Aontaithe um Maoirseacht ar Shos Cogaidh

United States Congress   Comhdháil f3 na Stát Aontaithe

universal disarmament   dí-armáil f3 uilechoitinn/uilíoch

unrest s   corraíl f3

unstable a (government etc.)   neamhchobhsaí a

upper class, the   an uasaicme f4

urbanisation s   uirbiú m (gs -ithe)

urban life   saol m1 uirbeach

Ursulines, the    na hUrsalaigh mpl

 

V

 

valid a   bailí a

validity s   bailíocht f3

Vandal s   Vandal m1

Vandal a   Vandalach a

varied diet   réim f2 ilchineálach bia

vassal s   vasáilleach m1

vassal a   vasáilleach a

vassal state   stát m1 vasáilleach

veteran s (Mil.)   ársa m4

veto s   cros f2, crosadh m (gs -sta)

veto v   cros v

veto clause   alt m1 crosta

viaduct railway   iarnród m1 tarbhealaigh

vicar-general s   biocáire m4 ginearálta

Viceroy s   Fear m1 Ionaid an Rí

Victorian s   Victeoiriach m1

Victorian a   Victeoiriach a

Viking s   Lochlannach m1, Uigingeach m1

Viking a   Lochlannach a, Uigingeach a

village manor   mainéar m1 sráidbhaile

villein s   villéineach m1

violate v   sáraigh v

Visigoth s   Viseagotach m1

Visigoth a   Viseagotach a

visual sources   foinsí fpl pictiúrtha

volunteer s (Ir.)   óglach m1

volunteer a   deonach a

Volunteer Convention, the   Comhdháil f3 na nÓglach

vote s   vóta m4

 

W

 

walled city   cathair f5 mhúrtha

walled garden   garraí m4 daingean

Wall Street Crash, the   Cliseadh m Wall Street

wall walk   siúlán m1 na bhfairtheoirí

wandering s   fánaíocht f3

war s   cogadh m1

ward s (of town)   barda m4

warden s   bardach m1

warfare s   cogaíocht f3

 war guilt clause   clásál m1 ciontachta cogaidh

War of Austrian Succession, the   Cogadh m1 Chomharbas na hOstaire

War of Devolution, the   Cogadh m1 na Déabhlóide

War Office, the   An Oifig f2 Chogaidh

War of Independence, the   Cogadh m1 na Saoirse

war of liberation   cogadh m  (na) saoirse

War of the Holy Alliance, the   Cogadh m1 an Chomhaontais Naofa

War of the League of Augsburg, the   Cogadh m1 Léig Augsburg

War of the Roses, the   Cogadh m1 na Rósanna

War of the Spanish Succession, the   Cogadh m1 Chomharbas na Spáinne

Warsaw Pact   Comhaontú m Vársá

wash set   foireann f2 níocháin

wasters spl (landlords)   tiarnaí mpl talún a bhí ina gcaifeacháin

water frame   fráma m4 uisce

Water Resources Working Group   Grúpa m4 Oibre na nAcmhainní Uisce

watershed s   cor m1 cinniúna

way of life   modh m3 maireachtála

welfare state   stát m1 leasa shóisialaigh

Wesleyan Methodists   Meitidistigh mpl Wesley

West Bank, the   An Bruach m1 Thiar

West Bloc   Bloc m1 an Iarthair

Western Front, the   An Fronta m1 Thiar

westernise v   iartharaigh v

Westport House   Teach m Westport

Whig s   Fuig m4, pl Fuigeanna

Whiteboys, the   na Buachaillí mpl Bána

Whites spl (Russ.)   Bánaigh mpl

White Terror, the   an Sceimhle m4 Bán

Wild Geese, the   na Géanna fpl Fiáine

Williamite War, the   Cogadh m1 an Dá Rí, Cogadh m1 Rí Liam

William the Conqueror        Liam Concar

winter at Valley Forge   campa m4 geimhridh in Valley Forge

women’s suffrage   ceart m1 vótála do mhná

woodcutter s   gearrthóir m3 adhmaid

Wooden Horse, the (Gk. Myth.)   Capall m1 Adhmaid na Traí

work s   obair f2 (gs oibre)

workers spl   lucht m3 oibre

workhouse s   teach m na mbocht

work sheets   bileoga fpl saothair

World War 1   An Chéad a Chogadh Domhanda

World War 2   An Dara a Cogadh Domhanda

writ s   eascaire m4

 

XYZ

 

Yalta Conference, the   Comhdháil f3 Yalta

yeoman s   gíománach m1

yeomanry s   gíománra m4

Young Ireland   Éire f Óg

Young Irelanders, the   Na Éireannaigh mpl Óga

Young Italy   An Iodáil f2 Óg

Young Turks, the   Na Turcaigh mpl Óga

zemstvo s   seimstvea m4

Zionism s   Siónachas m1

Zionist s   siónach m1

Zionist a   siónach a

Zoroaster s   Sóróstar m1

Zoroastrians spl   Na Sóróstaraigh mpl


     ACTS                                                             ACHTANNA

 

Act of Absentees, the                                    An tAcht Neamhláithrithe

Act of Attainder, the                                      An tAcht Eisreachtaithe

Act of Explanation, the                                  An tAcht Mínithe

Act of Resumption, the                                  An tAcht Athsheilbhe

Act of Satisfaction, the                                  An tAcht Cúitimh

Act of Settlement, the                                    Acht an tSocraithe

Act of Slander, the                                         An tAcht Béadchainte

Act of Supremacy, the                                   An tAcht Ceannais

Act of Uniformity, the                                    An tAcht Ionannais

Act of Union, the                                            Acht an Aontais

Adventurers' Act, the                                     Acht na bhFiontraithe

Arms Act, the                                                 An tAcht Arm

Army and Police Force Act, the                     Acht um Fhórsa an Airm agus an Gharda Siochána

Ballot Act, the                                                An tAcht Ballóide

Banishment Act, the                                      An tAcht Díbeartha

Catholic Relief Act, the                                  An tAcht Faoisimh do Chaitlicigh

Cattle Acts, the                                              An tAcht Comhéigin

Combination Act, the                                     An tAcht Cuallachtais

Conventicle Act, the                                      Acht na gCoinbhintigeal

Declaratory Act, the                                       An tAcht Dearbhaitheach

Ecclesiastical Titles Act, the                          Acht na dTeideal Eaglasta

Education Act, the                                         An tAcht Oideachais

Emergency Powers Act, 1976                        An tAcht Cumhachtaí Práinne, 1976

Enabling Act                                                  Acht Údaraithe

Enclosure Act, the                                         An tAcht Imfhálaithe

Encumbered Estates Act, the                        Acht na nEastát Fiachbháite

External Relations Act, the                            An tAcht Caidrimh Eachtraigh

Factory Acts, the (sa Bhreatain)                     Na hAchtanna mpl Monarchan

Free State Citizenship Act, the                      Acht Chathróireacht an tSaorstáit

Gavelkind Act, the                                         An tAcht Gabháil Chine

Government of Ireland Act, the                      Acht um Rialú na hÉireann

Great Reform Act, the                                    An tAcht Mór Leasúcháin

Hobart Relief Act, the                                    Acht Faoisimh Hobart

Insurrection Act, the                                      An tAcht um Éirí Amach

Intermediate Education Act, the                     An tAcht um Oideachais Idirmheánach

Intolerable Acts                                              Achtanna mpl Dofhulaingthe

Ireland Act, the                                              An Ireland Act

Land Purchase Act, the                                 An tAcht Talamh-Cheannaigh

Langrishe's Relief Act                                    Acht Faoisimh Langrishe

Lend-Lease Act, the                                       An tAcht Léas-Iasachta

Mines Act, the                                                Acht na Mianach

Ministers' and Secretaries Act, the                An tAcht um Airí agus Rúnaithe

Navigation Act, the                                        An tAcht Loingseoireachta

Northern Ireland Health Services Act, the      Acht Sláinte Thuaisceart Éireann

Poor Law Amendment Act, the                      Acht Leasaithe Dhlí na mBocht

Poyning's Act                                                Acht m3 Poynings

Proclamation Act, the                                    Acht na Fhorógra

Renunciation Act, the                                    Acht an Diúltaithe

Representation of the People Act, the           An tAcht um Ionadaíocht an Phobail

Republic of Ireland Act, the                           Acht Phoblacht na hÉireann

Single European Act                                                An Ionstraim f2 Eorpach Aonair

Stamp Act, 1765                                             An tAcht m3 Stampa, 1765

Test Act, the                                                  Acht na Teiste

Vocational Education Act, the                        An tAcht Gairmoideachais


                                  Focail agus nathanna a fhaightear ar

                                          pháipéir scrúdaithe Staire

 

 

account   cuntas

account for   tabhair fáthanna le, mínigh, tabhair cúiseanna le

answer v   freagair

answer briefly   freagair go hachomair

appreciation   breithiúnas; féach ATTEMPT AN ~ OF

aspect   gné féach WRITE ON ANY ~ OF

assess   déan meastachán; tabhair do mheas; tabhair do thuairim cé mhéid

attempt an appreciation of   déan iarracht ar bhreithiúnas a thabairt ar

briefly   go hachomair

briefly explain   mínigh go hachomair

broad outline   rianú ginearálta féach TREAT IN ~

by reference to   trí thagairt do

career   gníomhréim

case   féach IN THE ~ OF

circumstances   cúinsí

comment on   déan trácht ar; tabhair do thuairim/do mheas

compare and contrast   cuir i gcomparáid agus i gcodarsnacht le chéile

complete v   críochnaigh, comhlánaigh

consider   déan trácht (ar); cíor

contrast   féach COMPARE AND ~

critically   go grinn féach DISCUSS ~

describe   tabhair tuairisc; déan cur síos; scríobh tuairisc ar

describe briefly   tabhair cuntas gairid; scríobh tuairisc ghairid

describe in some detail   déan cur síos pas mion

describe very briefly   déan cur síos an-achomair

detail   féach DESCRIBE IN SOME ~, TREAT IN SOME ~

differences   difríochtaí

discuss   déan trácht; pléigh; cíor

.... Discuss   .... É sin a phlé

discuss briefly   déan cíoradh gairid, pléigh go hachomair

discuss critically   cíor go grinn

discuss the career of X   gníomhréim X a phlé

effect s   toradh

essay   aiste

estimate v   déan meastachán

examine    cíor, déan cíoradh

explain   mínigh

explain briefly the circumstances   mínigh go gairid na cúinsí

explain one effect   mínigh toradh amháin

explain one reason   mínigh fáth amháin

explain very briefly   mínigh go han-achomair

general    féach IN ~, GIVE A ~ OUTLINE

general outline   breac-chuntas ginearálta féach GIVE A ~

give   tabhair

give a general outline   tabhair breac-chuntas ginearálta

give one reason   tabhair fáth amháin

give some reasons (why)   tabhair roinnt de na fáthannna (gur)

give the overall results of   inis an toradh a bhí, san iomlán, ar

how far   cé mhéid, cé chomh mór

identify   ainmnigh

illustrate   léirigh

illustrate this opinion   an tuairim sin a léiriú

in general   go ginearálta

in the case of    i gcás

in the light of the above statement    ag cuimhneamh duit ar an ráiteas thuas

issue   buncheist

main features   príomhghnéithe féach TREAT OF THE ~

mention v   luaigh

name v   ainmnigh

note v   tabhair do d'aire

opinion   tuairim

outline v   tabhair breac-chuntas, sracrianaigh

outline account   breac-chuntas féach WRITE AN ~

outline briefly   sracrianaigh go hachomair

paragraph   alt

reason s   fáth

reference   tagairt féach BY ~ TO

result(s)   toradh

say   abair

say briefly   abair go gairid, abair go hachomair

select   roghnaigh

set down v   breac síos

short   gairid

statement   ráiteas

summarise   déan achoimre

take   roghnaigh, tóg, glac

trace   rianaigh

treat in broad outline   rianú ginearálta a dhéanamh

treat in some detail   déan trácht réasúnta mion ar

treat of   déan trácht ar, pléigh

treat of the differences   déan trácht ar na difríochtaí

treat of the main features   déan trácht ar na príomhghnéithe

wider issues   buncheisteanna níos leithne

write   scríobh

write about   scríobh alt ar

write an account of   scríobh cuntas ar

write an essay on   scríobh aiste ar

write an outline account   scríobh breac-chuntas

write a short paragraph   scríobh alt gairid

write briefly   déan gearrthrácht, trácht go hachomair, scríobh alt gairid ar

write down   breac síos

write of any aspect of   tabhair cuntas ar aon ghné de

write on   déan trácht ar

write very briefly   cuir síos go han-achomair

very briefly   go han-achomair