ab initio

ab initio

 

ábhar fir1

subject matter,

occasion (reason),

topic,

subject n

1 ní raibh ábhar riamh againn a bheith in amhras faoina ionracas

we never had occasion to doubt his integrity

2 luadh an t-ábhar sa réamhrá

the subject matter was mentioned in the introduction

3 ní bhaineann sin le hábhar

that is not relevant

 

ábhar fir1 casaoide

grievance n

 

ábhar fir1 inadhainte

flammable material n

 

ábhar fir1 nimhiúil

toxic material n

 

ábhartha aid

relevant adj

 

ábharthacht bain3

relevance n

 

abhcóide fir4

advocate (legal),

barrister,

counsel n

 

Abhcóide fir4 an Rí

King's Counsel n (KC)

is Abhcóide de chuid

an Rí é / í

he / she is a King’s Counsel

 

Abhcóide fir4 na Banríona

Queen's Counsel n (QC)

is Abhcóide de chuid na Banríona é / í

he / she is a Queen’s Counsel

 

Abhcóide fir4 Sinsearach

Senior Counsel n

 

abhcóideacht bain3

advocacy n

(function of advocate)

 

achainí bain4

petition n

 

achainíoch fir1

petitioner n

 

Achainíoch fir1 Oifigiúil

Official Petitioner n

 

achainíonn br

petition v

 

achar fir1

area n (spatial extent)

 

achar fir1 urláir

floor area n

 

achasán fir1

gibe n

tugann br achasán do

gibe v

 

achoimre bain4

résumé,

summary,

synopsis n

1 achoimre tuarascála

synopsis of a report

2 déanann br

achoimre (ar)

summarise v

 

achoimre bain4 dearaidh

design brief n

 

achoimríonn br

summarise v

 

achoimriú fir

résumé,

synopsis n

1 rinne sí achoimriú ar an tuarascáil

she made a résumé of the report

2 thug sí achoimriú ar an tuarascáil

she gave a résumé of the report

 

achomaireacht bain3

abstract n

1 achomaireacht teidil

abstract of title

2 achomaireacht cuntas

abstract of accounts

 

achomharc fir1

appeal n

 

achomharc fir1 pleanála

planning appeal n

 

achomharcann br

appeal v

achomharcann in aghaidh breithe / cinnidh

appeals against a decision

 

achomharcóir fir3

appellant n

 

achrann fir1

dispute,

feud,

wrangling,

confrontation n

1 tá br i mbun achrainn

feud v

2 déanann br achrann

wrangle v

3 tá br ag achrann

wrangle v

 

achrann fir1 polaitíochta

political feud n

 

achrannach aid

confrontational adj

 

acht fir3

act n (legislation)

 

acht fir3 cumasúcháin

enabling act n

 

Acht fir3 den Oireachtas

Act (n) of the Oireachtas

 

Acht fir3 Parlaiminte

Act (n) of Parliament

 

Acht fir3 Príobháideach Parlaiminte

Private Act (n) of Parliament

 

achtachán fir1

enactment n (a single law)

 

achtaíonn br

enact v

arna achtú go cuí

duly enacted

 

achtú fir

enactment n (of a bill)

 

achtúire fir4

actuary n

 

acmhainn bain2

resource n

cur fir acmhainní ar fáil

resourcing n

 

acmhainn bain2 aerfoirt

airport capacity n

 

acmhainn bain2 na mbóithre

road capacity n

 

acmhainn bain2 na mórbhealaí

highway capacity n

 

acmhainn bain2 shrianta

restricted capacity n

 

acmhainn bain2 theoranta

limited capacity,

restricted capacity n

 

acmhainn bain2 tráchta

traffic capacity n

 

acmhainní bain2 iol airgeadais

financial resources npl

 

acmhainniú fir

resourcing n

 

acomhal fir1

junction n

acomhal bóithre

road junction

 

acrainm fir4

acronym n

 

ad hoc

ad hoc

 

ad idem

ad idem

 

admháil bain3

acknowledgement,

confession,

receipt n (written)

admháil go bhfuarthas doiciméad

acknowledgement of receipt

of document

 

admhaíonn br

acknowledge,

confess v

admhaíonn go bhfuarthas

acknowledges receipt

 

aeriompar fir1

air transport n

 

aershuirbhéireacht bain3

aerial survey n

 

aga fir4

period of time n

tá aga an Rialtais seo caite

this Government’s time has

run out

 

agallaí fir4

interviewee n

 

agallamh fir1

dialogue,

interview n

cuireann br agallamh ar

interview v

 

agallóir fir3

interviewer n

 

aghaidh bain2

face,

facade n

1 tugann br aghaidh ar

address,

confront v

2 níl aghaidh tugtha ag an

Aire ar an gceist / cheist

the Minister has not addressed the issue

 

aghaidh,

cuireann br ar aghaidh

advance (proffer),

further,

promote v (support actively)

 

1 chuir sé an tuairim sin ar aghaidh

he advanced that opinion

2 cuireann br tairiscint ar aghaidh

puts (v) forward a motion

 

aghaidh,

téann br ar aghaidh

proceed v

téann ar aghaidh le díospóireacht

proceeds with a debate

 

aghaidh,

tugann br ar aghaidh

carry (v) forward

tugtha ar aghaidh

carried forward

 

aghaidh,

in aghaidh

contrary / opposed to

1 in aghaidh an dlí

contrary to law

2 in aghaidh an rialtais amach is amach

diametrically opposed to the government

3 na daoine atá in aghaidh (ruda)

‘no’ lobby n

 

aghaidh,

claonann br in aghaidh

prejudice v

(a person against another)

 

aghaidh,

cuireann br in aghaidh

contest,

oppose v

cuirfidh siad in aghaidh cead cainte a bheith aici

they will contest her right to speak

 

aghaidh,

oibríonn br in aghaidh

militate (v) against

 

aghaidh,

téann br in aghaidh

contradict v

 

agóid bain2

objection,

demonstration,

protest n

1 Agóid!

Objection!

2 agóid dhlíthiúil

legal challenge n

3 déanann br agóid

(in aghaidh)

demonstrates,

protests (against)

 

agóideann br in aghaidh / i gcoinne

dispute,

object (to) v

agóideann br in aghaidh breithe / cinnidh

challenges / disputes a decision

 

agóideoir fir3

protester n

 

agra fir4 leabhail

libel suit n

 

aguisín fir4

rider n (to a document)

 

agús fir1

reservation n (doubt)

gan agús

unqualified adj (unconditional)

 

áibhéalta aid

exaggerated adj

 

áibhéil bain2

exaggeration n

déanann br áibhéil

exaggerate v

 

aibhléis bain2

electricity n

 

áibhlíonn br

exaggerate v

 

aicmíonn br

classify v

 

aide-memoire fir4

aide-memoire n

aides-memoire pl

 

aidhm bain2

aim n

aidhmeanna agus cuspóirí

aims and objectives

 

aiféala fir4

regret n

1 ábhar aiféala

a matter of regret

2 is cúis aiféala sin

 that is regrettable

3 cinneadh ar cúis

aiféala é

a regrettable decision

4 br aiféala ar

regret v

 

áiféiseach aid

ridiculous,

risible adj

1 staid áiféiseach

ridiculous situation

2 óráid áiféiseach

risible speech

 

aighneacht bain3

submission n

(something presented)

 

aighneas fir1

dispute n

d’éirigh aighneas nimhneach eatarthu

a bitter dispute arose between them

 

aighneas fir1 tionsclaíoch

industrial dispute n

 

aighniú fir

submission n

(recommendation - legal)

 

áiléar fir1

gallery n

áiléar na gcuairteoirí oirirce

distinguished visitors' gallery

 

áiléar fir1 na gcuairteoirí

visitors’ gallery /

strangers’ gallery n

 

áiléar fir1 na n-iriseoirí

press gallery n

 

áiléar fir1 poiblí

public gallery n

 

ailíniú fir bóthair

road alignment n

 

ailtire fir4

architect n

 

ailtire fir4 tírdhreacha

landscape architect n

 

ailtireacht bain3

architecture n

1 ailtireachta gu mar aid

architectural adj

2 innealtóireacht ailtireachta

architectural engineering

 

ailtireacht bain3 imaontaithe

community architecture n

 

ailtireacht bain3 tírdhreacha

landscape architecture n

 

ailtireacht bain3 tithe (cónaithe)

domestic architecture n

 

aimhrialtacht bain3

anomaly n

 

aindleathach aid

lawless adj

 

aindleathacht bain3

lawlessness n

 

áineas fir3

recreation n

 

ainm fir4

name

an duine a bhfuil a (h)ainm (leis seo) thíos

undersigned person n

 

ainmhín aid

rough adj

gnó ainmhín an pholaitíocht,

gnóithe ainmhíne an pholaitíocht

politics is a rough business

 

ainmní fir4

nominee n

 

ainmníocht bain3

designation n

 

ainmníonn br

designate,

nominate v

 

ainmnithe aid

designated adj

 

ainmnitheoir fir3

nominator n

 

ainmniú fir

designation n

 

ainmniúchán fir1

nomination n

 

ainneoin,

1 d’ainneoin

notwithstanding adv

2 in ainneoin gur cuireadh ina choinne

notwithstanding the objections

 

ainriail bain5 agus

reacht fir3

law and disorder n

 

ainspianta aid

outrageous adj

focal ainspianta

an outrageous remark

 

air seo

hereupon adv

 

aird bain2

attention

tarraingíonn br aird an Spéicéara

catch (v) the Speaker's eye

 

aird bain2

notice,

mention n

tugann br ar aird

produce v (put forward

in court, parliament)

 

aire bain4

attention n

1 tugann br aire (do)

attend v (to)

2 tugann aire do chúram

attends to a matter

 

aire fir4

minister n

1 aire gu mar aid

ministerial adj

2 post nach post aire

non-ministerial post

 

Aire fir4 Airgeadais

Minister (n) for Finance

 

Aire fir4 Airgeadais agus Pearsanra

Minister (n) for Finance and Personnel

 

Aire fir4 Ardoideachais agus Breisoideachais, Oiliúna agus Fostaíochta

Minister (n) for Higher and Further Education, Training and Employment

 

Aire fir4 Comhshaoil

Minister (n) for the Environment

 

Aire fir4 Comhshaoil agus Rialtais Áitiúil

Minister (n) for the Environment and Local Government

 

aire fir4 (de chuid na) corónach

minister (n) of the crown

 

Aire fir4 Cosanta

 Minister (n) for Defence

 

Aire fir4 Cultúir, Ealaíon agus Fóillíochta

Minister (n) for Culture, Arts and Leisure

 

Aire fir4 Dlí agus Cirt, Comhionannais agus Athchóirithe Dlí

Minister (n) for Justice, Equality and Law Reform

 

Aire fir4 Ealaíon, Oidhreachta, Gaeltachta agus Oileán

Minister (n) for Arts, Heritage, Gaeltacht and the Islands

 

Aire fir4 Fiontar Poiblí

Minister (n) for Public Enterprise

 

Aire fir4 Fiontar, Trádála agus Fostaíochta

Minister (n) for Enterprise, Trade and Employment

 

Aire fir4 Fiontar, Trádála agus Infheistíochta

Minister (n) for Enterprise, Trade and Investment

 

Aire fir4 Forbartha Réigiúnaí

Minister (n) for Regional Development

 

Aire fir4 Forbartha Sóisialta

Minister (n) for Social Development

 

aire fir4 gan cúram roinne

minister (n) without portfolio

 

Aire fir4 Gnóthaí Eachtracha

Minister (n) for Foreign Affairs

 

Aire fir4 Gnóthaí Sóisialacha, Pobail agus Teaghlaigh

Minister (n) for Social, Community and Family Affairs

 

Aire fir4 na Mara agus Acmhainní Nádúrtha

Minister (n) for the Marine and Natural Resources

 

Aire fir4 Oideachais

Minister (n) for Education

 

Aire fir4 Oideachais agus Eolaíochta

Minister (n) for Education and Science

 

Aire fir4 Rialtais

Government Minister n (Dáil),

Cabinet Minister n (Westminster)

 

Aire fir4 Sláinte agus Leanaí

Minister (n) for Health and Children

 

Aire fir4 Sláinte, Seirbhísí Sóisialta agus Sábháilteachta Poiblí

Minister (n) for Health, Social Services and Public Safety

 

Aire fir4 Sóisearach

Junior Minister n

 

Aire fir4 Stáit

Minister (n) of State

 

Aire fir4 Talmhaíochta agus Forbartha Tuaithe

Minister (n) for Agriculture and Rural Development

 

Aire fir4 Talmhaíochta, Bia agus Forbartha Tuaithe

Minister (n) for Agriculture, Food and Rural Development

 

Aire fir4 Turasóireachta, Spóirt agus Áineasa

Minister (n) for Tourism, Sport and Recreation

 

aireacht bain3

ministry n (governing)

An Aireacht Cosanta

Ministry of Defence

 

áireamh fir1

count,

census n

censuses pl

1 áireamh tráchta

traffic census / count

2 cuireann br san áireamh

accommodate v

(take into account)

3 chuir an cathaoirleach tuairimí na gcomhaltaí san áireamh

the chair accommodated the views of the members

4 ní chuireann br san áireamh

exclude v

 

áireamhán fir1

calculator n

 

airgead fir1

money n

 

airgead fir1 cinn bhliana

end of year moneys pl

end of year monies pl

 

airgead fir1 fiontraíochta

venture capital n

 

airgead fir1 tirim

cash n

 

airgeadas fir1

finance n

(system of money etc)

airgeadais gu mar aid

financial adj

 

airgeadas fir1 caipitiúil

capital finance n

 

airgeadas fir1 comhiomlán

aggregate finance n

 

airgeadas fir1 poiblí

public finance n

 

airgeadas fir1 rialtais áitiúil

local government

finance(s) n(pl)

 

airgeadas fir1 údarás áitiúil

local authority

finance(s) n(pl)

 

airgeadra fir4

currency n

 

airíoch fir1

caretaker n

 

airíochas fir1

caretaking n

 

áiríonn br

reckon v (count)

gan (duine / rud) a áireamh

with the exception of (someone, something)

 

áirithe,

in áirithe

reserved adj (set aside)

 

áiritheoir fir3

teller n

áiritheoir toghcháin

teller at an election

 

airteagal fir1

article n

1 airteagal sa Bhunreacht

article in the Constitution

2 airteagal i gconradh

article in a treaty

 

ais,

téann br ar ais

revert v

rachaidh an tsaincheist

ar ais go dtí an Coiste

Buan-Orduithe

the issue will revert to the Standing Orders Committee

 

áis bain2

convenience,

facility n

 

áis bain2 amhairc

visual aid n

 

aisce bain4

gratuity n

 

aischlódóireacht bain3

offset printing n

 

aischur fir1

(i bpost, etc)

reinstatement n

 

aiseag fir1

restitution n

 

áiseanna bain2 iol aistriúcháin chomhuainigh

simultaneous translation facilities npl

 

áiseanna bain2 iol caithimh aimsire / áineasa

recreation facilities npl

 

áiseanna bain2 iol craolacháin

broadcasting facilities npl

 

áiseanna bain2 iol meán cumarsáide

media facilities npl

 

áiseanna bain2 iol spóirt

sports facilities npl

 

áiseanna bain2 iol spóirt agus fóillíochta

sports and leisure

facilities npl

 

áiseanna bain2 iol súgartha

play facilities npl

 

áiseanna bain2 iol taighde

research facilities npl

 

áiseanna bain2 iol teagaisc

teaching aids npl,

teaching material n

 

aiseolas fir1

feedback n

 

aisghabháil bain3 eolais

information retrieval n

 

aisghabháil bain3 faisnéise

information retrieval n

 

aisghabháil bain3 sonraí

data retrieval n

 

aisghaireann br

repeal v

aisghaireann Acht

repeals an Act

 

aisghairm bain2

repeal n

 

áisínteacht bain3

agency n

 

aisíocaíocht bain3

reimbursement,

repayment n

 

aisíocaíocht bain3 mhorgáiste

mortgage repayment n

 

aisíocann br

repay v

 

áisiúil aid

convenient adj

áisiúil don úsáidire

user friendly

 

aistríonn br

transfer,

translate v

 

aistríonn br cistí

(idir cuntais)

 vire v

 

aistritheoir fir3

translator n

An Príomh-Aistritheoir

The Chief Translator

 

aistritheoir fir3 comhuaineach

simultaneous translator n

 

aistriú fir

translation n

 

aistriú fir cistí

(idir cuntais)

virement n

 

aistriú fir creidmheasa

credit transfer n

 

aistriúchán fir1

translation n

Rannóg an Aistriúcháin

The Translation Section

 

aistriúchán fir1 comhuaineach

simultaneous translation n

 

áit bain2

place,

area n (part of place

used for specific purpose)

na háite gu mar aid

local adj

 

áit bain2 agallaimh

interview area n

 

áit bain2 áineasa / caithimh aimsire

recreation area n

 

áit bain2 comhshaoil

environmental area n

 

áit bain2 páirceála

parking space n

 

áit bain2 phoiblí

public area,

public place n

 

áit bain2 súgartha

play area n

 

aitheanta aid

acknowledged adj

saineolaí aitheanta

an acknowledged expert

 

aitheantas fir1

identification,

cognizance n

paráid aitheantais

identification parade

 

aitheasc fir1

address n (speech)

1 aitheasc don chúirt

an address to the court

2 tugann br aitheasc

address v (speak)

3 tugann aitheasc don chúirt

address the court

 

Aitheasc fir1 na Banríona

The Queen's Speech n

 

aitheasc fir1 toghchánaíochta

election address n

 

aithníonn br

identify v

 

áitíocht bain3

occupancy n

 

áitíonn br

contend,

insist,

maintain (argue in debate),

submit v (claim, suggest)

is é a áitím go bhféadfadh sé seo dochar mór a dhéanamh

my contention is that this could be highly damaging

 

áitíonn br

occupy (move into)

 

áitíonn br (ar)

convince,

persuade v

 

áititheach aid

persuasive adj

óráid áititheach

a persuasive speech

 

áititheoir fir3 úinéara

owner occupier n

 

áitiú fir

contention (belief),

insistence, submission n (legal)

 

áitiú fir

occupation (of building),

 

áitiúil aid

local adj

 

áitreabh fir1

premises npl

 

áitreabh fir1 scoile

school premises npl

 

áitreabh fir1 tionsclaíoch

industrial premises npl

 

áitreabh fir1 tráchtála

commercial premises npl

 

aláram fir1 dóiteáin

fire alarm n

 

Albain bain5

Scotland n

Parlaimint bain2 na hAlban

The Scottish Parliament

 

allmhairí bain4 iol

imports npl

 

allmhairíonn br

import v

 

alt fir1

article n (written composition)

alt i nuachtán

newspaper article

 

alt fir1 Achta

section (n) of an Act

 

alt fir1 creidimh polaitiúil

political dogma n

 

altra fir4 ceantair

district nurse,

health visitor n

 

altramaíonn br

foster v

(bring up a child)

 

altramú fir

fostering n

(bringing up a child)

 

altranas fir1

nursing n

 

am fir3

time n

1 caitheann br am

spends time

2 bhí am an Bhille caite

the Bill ran out of time

3 roinneann br am

allocates / shares time

4 ba mhaith liom mo chuid ama a roinnt leis an Teachta, leis an Seanadóir, leis an bhFeisire / Fheisire

I wish to share my time

with the Deputy / Senator / Member

 

am,

in am is i dtráth

in due course

 

am,

ón am seo amach

hence adv (of time)

deich mbliana ón am seo

ten years hence

 

Am fir3 Comhaltaí Príobháideacha

Private Members’ Time n

 

amach (fógra)

exit n (notice)

 

amach is amach

total adj,

totally adv

 

ambasáid bain2

embassy n

 

amchlár fir1

timetable n

1 leagann br amach amchlár

timetable v

2 socruithe amchláir

timetabling arrangements

 

amhábhar fir1

raw material n

 

amhantrach aid

speculative adj (involving risk)

 

amhantraíocht bain3

speculation n

(venturing investment, etc)

 

amhantraíonn br

speculate v

(venture investment, etc)

 

amharc fir1

view n (sight)

 

amhas fir1

hooligan n

 

amhras fir1

doubt n,

misgivings npl

(thar) amhras

réasúnach / réasúnta

(beyond) reasonable doubt

 

amhras fir1

suspicion n

1 tá sé saor ó amhras

he is above suspicion

2 tá sé faoi amhras

he is under suspicion

 

amhras,

br in amhras (faoi)

doubt v

 

amhras,

an té atá br faoi amhras (ciona)

suspect n

an té atá faoi amhras sa chás

the suspect in the case

 

amhras,

br (duine) in amhras (faoi)

suspect v (doubt)

táim / tá mé in amhras faoi na ceannfháthanna atá aige,

táim / tá mé in amhras faoi na cúiseanna atá aige

I suspect his motives

 

amhrasach aid

questionable,

suspicious adj

1 táim / tá mé amhrasach faoi na ceannfháthanna atá aige,

táim / tá mé amhrasach faoi na cúiseanna atá aige

I am suspicious of his motives

2 dálaí amhrasacha

suspicious circumstances

3 pacáiste amhrasach

suspicious package

 

amhsóireacht bain3

hooliganism n

 

amú dobh

astray adv

1 cuireann br (duine etc) amú

mislead v

2 chuir mé an Tionól amú

I misled the Assembly

 

anabaí aid

premature adj

clabhsúr anabaí na díospóireachta

the premature closure of the debate

 

anaclann bain2 dúlra

nature reserve n

 

anáil bain3

breath,

influence n

 

anailís bain2

analysis n

 

anailís bain2 bheartais

policy analysis n

 

anailís bain2 chóras

systems analysis n

 

anailís bain2 chostais

cost analysis n

 

anailís bain2 chostsochair

cost benefit analysis n

 

anailís bain2 dhéimeagrafach

demographic analysis n

 

anailís bain2 eacnamaíoch

economic analysis n

 

anailís bain2 éilimh

demand analysis n

 

anailís bain2 feidhmíochta

performance analysis n

 

anailís bain2 ghréasáin

network analysis n

 

anailís bain2 iarmharta

impact analysis n

 

anailís bain2 mhargaidh

market analysis n

 

anailís bain2 oibre

job analysis n

 

anailís bain2 rébhealaigh

critical path analysis n

 

anailís bain2 riosca

risk analysis n

 

anailís bain2 sonraí

data analysis n

 

anailís bain2 staitistiúil

statistical analysis n

 

anailís bain2 tosca

factor analysis n

 

anailísí fir4 córas

systems analyst n

 

andóchasach aid

presumptuous adj

measadh a ghníomh a bheith andóchasach

his deed was considered presumptuous

 

andúileach fir1 drugaí

drug addict n

 

anonn,

tugann br anonn

carry (v) over (financial)

 

anseo ina dhiaidh seo

hereinafter adv

 

aoire fir4

whip n (parliamentary

party officer)

Na hAoirí

The Whips

 

aoire fir4 an fhreasúra

opposition whip n

 

aoire fir4 an rialtais

government whip n

 

aoire fir4 leanaí

child minder n

 

aoireacht bain3 leanaí

child minding n

 

aoireacht,

déanann br aoireacht

whip v

baineann an ceangal aoireachta (de)

withdraws the whip

 

aois bain2 fágtha / fágála scoile

school leaving age n

 

aois bain2 pinsin

pension age n

 

aois bain2 scoile

school age n

 

aois bain2 scoir

retirement age n

 

aoisghrúpa fir4

age group n

 

aoisliúntas fir1

superannuation n

 

aon,

d’aon ghuth

unanimous adj,

unanimously adv

cinneadh d’aon ghuth

unanimous decision

 

aon,

d’aon toil

unanimous adj,

unanimously adv

 

aonach fir1 trádála

trade fair n

 

aonad fir1

unit n

aonad beartais gheilleagraigh

economic policy unit

 

Aonad fir1 Airgeadra Eorpach

European Currency Unit n (ECU)

 

Aonad fir1 Forfheidhmithe

Implementation Unit n

 

aonad fir1 teagmhais

contingency unit n

 

aonad fir1 teirmeach

thermal unit n

 

aonad fir1 tionsclaíoch

industrial unit n

 

aonfhoirmeach aid

uniform adj

 

aontacht bain3

unity n

 

aontaíonn br

agree v

1 aontaím, faoi réir coinníollacha áirithe

I agree, subject to certain conditions

2 aontaíodh an Cheist

Question agreed to

 

aontaíonn br do

accede v (become party to)

tugtar cuireadh do stáit aontú do na coinbhinsiúin

states are invited to accede to the conventions

 

aontaíonn br le

concur v

 

aontaobhach aid

unilateral adj

 

aontas fir1

unity n

 

Aontas,

An tAontas fir1 Eorpach (AE)

European Union n (EU)

 

aontoilíocht bain3

unanimity n

 

aontú fir

assent n

Aontú na Banríona /

an Rí

Royal Assent

 

aos fir3,

an t-aos óg

youth,

young people

 

árachas fir1

assurance,

insurance n

cuideachta árachais

assurance company

 

árachas fir1 leighis

medical insurance n

 

árachas fir1 liachta

medical insurance n

 

árachas fir1 náisiúnta

national insurance n

 

árachas fir1 sláinte príobháideach

private health insurance n

 

árachas fir1 tríú páirtí

third party insurance n

 

araid bain2 dramhpháipéir

waste paper basket n

 

araid bain2 rothaí

wheeled / wheelie bin n

 

araíonacht bain3

discipline n

 

áras fir1 altrama

foster home n

 

áras fir1 (comhairle) contae

county hall n

 

áras fir1 leanaí

children's home n

 

áras fir1 meabhairghalair

mental home n

 

áras fir1 na sean

community home n

 

áras fir1 seanóirí

old people's home n

 

árasán fir1

flat n

 

árasán fir1 bardais

corporation flat n

 

árasán fir1 comhairle

council flat n

 

ard- réim

senior adj,

general adj

Ard-Stiúrthóir fir3

Director General

 

ard,

os ard

publicly

cuireann br in iúl

os ard

air v

 

Ard-Abhcóide fir4

Serjeant-at-Law n

 

Ard-Aighne,

An tArd-Aighne fir4

Attorney-General n

 

ardaíonn br (foireann)

promote v (staff)

 

ardán fir1

platform,

stage n

 

Ard-Aturnae fir4

Solicitor-General n

Solicitors-General pl

 

ardbhainistíocht bain3

senior management n

 

ardcheannas fir1

sovereignty n

ardcheannas parlaiminte

sovereignty of parliament

 

ardcheannasach aid

sovereign adj

dlí ardcheannasach

sovereign law

 

ardcheannasaí fir4

supremo n

 

Ard-Chláraitheoir fir3

Registrar General n

 

Ard-Choimisinéir fir3

High Commissioner n

 

Ardchomhairle bain4 na gComhairlí Contae

The General Council of County Councils

 

ardchonstábla fir4

chief constable n

 

ardchúirt bain2

high court n

 

Ard-Chúirt bain2

High Court n

Ard-Chúirt Bhreithiúnais

High Court of Justice

 

ardíomhá bain4

high profile n

 

ardiomrá fir4

high profile n

 

Ard-Leifteanant fir1

Lord Lieutenant n

Lords Lieutenant pl

 

ardoideachas fir1

higher education n

 

ardoifigeach fir1

senior officer n

 

Ard-Reachtaire,

An tArd-Reachtaire fir4 Cuntas agus Ciste

Comptroller / Controller and Auditor General n

 

ardscoil bain2

high school n

 

Ard-Seansailéir fir3

Lord Chancellor n

 

Ard-Seomairlín fir4

Lord Chamberlain n

 

Ard-Sirriam fir4

High Sheriff n

 

Ard-Stiúrthóir fir3

Director General n

 

ardteicneolaíocht bain3

high tech / technology n

 

Ardteistiméireacht bain3

Leaving Certificate n

 

ardtréas fir3

high treason n

 

ardú fir (céime)

preferment n

promotion n (of staff)

tugann (br) ardú céime do (foireann)

promote v (staff)

 

ardú fir

wage increase n

tugann br ardú pá

award (v) a wage increase

 

argóint bain2

argument n

 

argóint bain2 áititheach

cogent argument n

 

argóint bain2 chiorclach

circular argument n

 

arís agus arís eile

repeatedly adv

dúirt mé arís agus

arís eile

I have repeatedly stated

 

arracht fir3 (bóthair)

juggernaut n

 

as seo amach

henceforth adv

 

asbhaintí bain2 iol

deductions,

stoppages n (from pay)

 

asfalt fir1

asphalt

asfalt rollta

rolled asphalt

 

aslach fir1

inducement n

 

asláithreacht bain3

absence n

 

aslú fir

inducement n

 

ateangaire fir4

interpreter n

1 ateangaire comhuaineach

simultaneous interpreter

2 ateangaire iaruaineach

consecutive interpreter

 

ateangaireacht bain3

interpretation n (language)

1 ateangaireacht chomhuaineach

simultaneous interpretation

2 déanann br ateangaireacht

interpret v

 

athachtaíonn br

re-enact v

 

athachtú fir

re-enactment n

 

athbheochan bain3 lár na cathrach

inner city regeneration n

 

athbhoilscíonn br

reflate v

athbhoilscíonn an geilleagar

reflates the economy

 

athbhreithníonn br

reconsider v

 

athbhreithníonn br

(Acht nó Reacht)

review v

(an Act or Statute)

 

athbhreithnitheach aid

revisionist adj

 

athbhreithniú fir

review,

reassessment,

inquest n

1 athbhreithniú breithiúnach

judicial review

2 athbhreithniú neamhspleách

independent review

3 coimeádann br faoi athbhreithniú

keep (v) under review

4 déanann br athbhreithniú ar

reconsider v

 

athbhreithniú fir ar chóras leasa

welfare review n

 

athbhreithniú fir beartais

policy review n

 

athbhreithniú fir caiteachais

spending review n

 

athbhreithniú fir cíosa

rent review n

 

athbhreithniú fir ginearálta

general review n

 

athbhreithniú fir speisialta

special review n

 

athbhreithniúchas fir1

revisionism n

 

athbhreithniúchóir fir3

revisionist n

 

athbhrí,

gan athbhrí

unambiguous adj

 

athbhunaíonn br

redress v (re-establish)

athbhunaíonn an chothromaíocht

redresses the balance

 

athchóiríocht bain3

rehousing n

tugann br athchóiríocht do

rehouse v

 

athchóiríonn br

reform v

athchóiríonn an rialtas áitiúil

reforms local government

 

athchóiríonn br

refurbish v

 

athchóiríonn br

(Acht nó Reacht)

revise v

(an Act or Statute)

 

athchóiríonn br go hiomlán

revamp v

 

athchóiriú fir

reform,

renovation,

revision n

 

athchóiriú fir an chórais leasa

welfare reform n

 

athchóiriú fir an rialtais áitiúil

local government reform n

 

athchóiriú fir bunreachta

constitutional reform n

 

athchóiriú fir cánach

tax reform n

 

athchóiriú fir dlí

law reform n

 

athchóiriú fir

(go h)iomlán

revamp,

revamping n

 

athchóiriú fir institiúideach

institutional reform n

 

athchóiriú fir parlaiminte

parliamentary reform n

 

athchóiriú fir polaitíochta

political reform n

 

athchóiriú fir

house conversion / renovation n

 

athchóiriú fir toghchánach

electoral reform n

 

athchomhaireamh fir1

recount n

1 éilíonn athchomhaireamh

demands a recount

2 ordaíonn athchomhaireamh

orders a recount

 

athchomhaireann br

recount v

 

athchromann br ar

resume v

1 athchromadh ar an Suí

the Sitting was resumed

2 athchromadh ar an Díospóireacht

the Debate was resumed

 

athchur fir1

(i gcoimeád, etc)

remand n

 

athchúrsáil bain3

recycling n

 

athchúrsáil bain3 dramhaíola

waste recycling n

 

athchúrsálann br

recycle v

 

athdháileadh fir

redistribution n

 

athdháileann br

redistribute v

 

athdhearann br

redesign v

 

athdhromchla,

cuireann br athdhromchla ar

resurface v (a road)

 

athdhromchlaíonn br

resurface v (a road)

 

atheagraíonn br

reorganise v

 

atheagrú fir

reorganisation n

atheagrú an rialtais áitiúil

local government reorganisation

 

athfhorás fir1

regeneration n

 

athfhorbraíonn br

redevelop v

 

athfhreagra fir4

rejoinder n

 

athghrafaic bain2

reprographics npl

 

athinfheistíocht bain3

reinvestment n

 

athlá fir

another day

ar athló

adjourned

 

athleagan fir1 amach

(foireann etc)

redeployment n

 

athló,

tá an Dáil ar athló

the Dáil is adjourned

tá an cruinniú ar athló go dtí an tseachtain seo chugainn

the meeting is adjourned until next week

 

athló,

cuireann br ar athló

adjourn v

1 gnó / gnóithe a cuireadh ar athló

adjourned business

2 ar chur na díospóireachta ar athló

on the adjournment of the debate

 

athló,

cur fir ar athló

adjournment n

 

athló,

dul fir ar athló

adjournment n

 

athló,

téann br ar athló

adjourn v

1 chuaigh an Dáil ar athló

the Dáil adjourned

2 chuaigh an cruinniú ar athló ar 2pm

the meeting adjourned at 2pm

3 ar dhul ar athló don Tionól

on the adjournment of the Assembly

 

athlonnú fir (foireann)

relocation n (staff)

 

athluacháil bain3

revaluation n

 

athmhachnamh fir1

reflection n

ar athmhachnamh dom

on (further) reflection

 

athmheas fir3

revision n

déanann br athmheas (ar)

revise v

 

athmheasann br

revise v

 

athmheasúnú fir

reappraisal,

re-evaluation n

déanann br

athmheasúnú (ar)

reappraise,

re-evaluate v

 

athnuachan bain3

renewal n

déanann br

athnuachan ar

renew v

 

athnuachan bain3 thionsclaíoch

industrial regeneration /

renewal n

 

athnuachan bain3 tithe

housing renewal n

 

athnuachan bain3 uirbeach

urban renewal n

 

athnuann br

renew v

 

athoiliúint bain3

retraining n

cuireann br athoiliúint ar (fhoireann)

retrain v (staff)

 

athphróiseáil bain3

reprocessing n

 

athrá fir4

repetition n

1 bhí an cainteoir tugtha don athrá

the speaker was given to repetition

2 déanann br athrá (ar)

repeat v (say again)

3 tá athrá ar siúl ag an gComhalta / Chomhalta

the Member is repeating himself / herself

 

athraíonn br

change

reshuffle,

vary v

 

athráiteach aid

repetitive adj (of speech)

 

athráiteas fir1

restatement n

 

athrú fir

change,

reshuffle,

variation n

athrú airí

cabinet reshuffle

 

athrú fir beartais

policy change n

 

athrú fir daonra

population change n

 

athrú fir déimeagrafach

demographic change n

 

athrú fir geilleagrach

economic change n

 

athrú fir iomlán

U-turn n

 

athrú fir tairisceana

alteration (n) of motion

 

athrú fir teorann

boundary change n

 

athrú fir úsáide

change (n) of use

 

athruithe fir iol teicneolaíochta

technological changes n

 

athruithe fir iol teicniúla

technical changes n

 

athshealbhú fir

repossession n

 

athsheoladh fir

relaunch n

 

athsheolann br

relaunch v

 

athshlánaíonn br

rehabilitate v

 

athshlánú fir

rehabilitation n

 

athshlánúchán fir1

rehabilitation n

 

athshuíomh fir1 tionscail

industrial relocation n

 

athstruchtúraíonn br

restructure v

 

athstruchtúrú fir

restructuring n

 

atmaisféar fir1 polaitíochta

political climate n

 

atógáil bain3

rebuilding n

 

atráth,

ar atráth

postponed,

adjourned

1 tá an díospóireacht ar atráth

the debate is postponed

2 tá an cás ar atráth

the case is adjourned

 

atráth,

cuireann br ar atráth

postpone,

adjourn v

1 cuireadh an díospóireacht ar atráth

the debate was postponed

2 ar chur an cháis ar atráth

on the adjournment of the case

 

atráth,

téann br ar atráth

adjourn v

 

atreorú fir

diversion n (detour)

atreorú fir tráchta

traffic diversion

 

aturnae fir4

solicitor n

 

aturnae fir4 ceantair (RA)

district secretary n (UK)

 

Aturnae fir4 Oifigiúil

Official Solicitor n

 

Aturnae fir4 Stáit

State Solicitor,

Procurator Fiscal n